Op het internet vind je een digitale wereldbol genaamd ' Google earth '. Door middel van satelietfoto’s aangevuld met luchtfoto’s is deze globe zo geconstrueerd dat je van een bol in de ruimte kunt inzoomen op bijvoorbeeld de vijver in de japanse tuin van Wroclaw. Van macrokosmos tot aan de menselijke maat. Een wonder van programmeervernuft.
Wat valt op aan wanneer je zo op en neer scrolt van schaal ? Bijvoorbeeld de overeenkomst van structuur tussen wat de mens uitspookt op het aardoppervlak met wat er gebeurd in een petrischaaltje waar een bacteriekweek in groeit of een ruit waar ijskristallen op ontstaan. Zoom in op een stad en zie de gelijkenis. Op de structuur van het aardoppervlak vertoont zich ineens een vlek die qua textuur gehoorzaamt aan mathematische wetten of aan brute chaotische willekeur. Op sommige plekken lijkt het aardoppervlak onderhevig aan roest of valt ten prooi aan schimmel. Dit alles blijkt , wanneer je verder inzoomt , stedenbouw of andere menselijke activiteit te zijn.
Met dit programma is het mogelijk om bij benadering ' Occulus Dei ' met de blik van een oudtestamentische god of een terugkerende maanastronaut , de aarde te aanschouwen. Wanneer je fantasie zover gaat om in je verbeelding meteen op de zetel van de allerhoogste te gaan zitten is de volgende stap zo gemaakt. Met de natte vinger Gods alle lelijke vuile aanslag van die perfecte bol poetsen. Daar gaan de verworvenheden onzer beschaving. Slechts schimmel in het aanschijns van de hoogste. Wat de bijbel, koran of thora niet meer lukt in deze geseculariseerde westerse maatschappij , slaagt een speeltje op internet er in om zonder weerga , een les in nederigheid neer te zetten.
Rogier Janssen houdt zich in zijn schilderkunst onder andere vooral bezig met landschappen. Hij voegt zich hierbij in een Nederlandse schilderkundige traditie. De Nederlandse landschapschilderkunst heeft zich altijd al gekenmerkt door een redelijk zakelijke benadering van het onderwerp. Een aandacht voor de effecten van het licht en het gebruik van optische hulpmiddelen is een terugkerend kenmerk daarbij. Rogier Janssen’s werk bezit al deze eigenschappen.
Nederland is een omgeving die in zeer hoge mate vormgegeven is door de mens. Er is bijna geen hoek van het land te vinden waar geen sporen te zien zijn van menselijke activiteit. De omloopsnelheid hiervan ligt ook verrassend hoog. Structuren en gebouwen die hun functie of nut verloren hebben zijn vlug opgeruimd en vervangen door andere structuren. In een paar decennia soms veel minder, is het land weer onherkenbaar veranderd. Deze hoge omloopsnelheid resulteert in een landschap wat in hoge mate urbaan is maar ook in hoge mate jong, eenvormig en lelijk. Het lijkt een grote ontkenning van de geschiedenis te zijn als organisch gegroeid geheel. Het arcadisch landschap uit de schilderkunst is ver weg. Een land als een machine. Juist dit kille gegeven is terug te vinden in de werken van Rogier Janssen.
Juist het op het eerste oog ontbreken van enige historische context in het huidige zeer utilistisch ingerichte Nederlandse landschap, heeft bij Janssen geresulteerd in beelden die een poëtische kant suggereren aan dit landschap. Een schilderij van een GSM antenne krijgt iets verontrustends omdat zoiets alledaags , bijzonder wordt gemaakt als thema voor een schilderij. Zo’n schilderij roept vragen en suggesties op als bij voorbeeld in hoeverre de maatschappij en menselijke verhoudingen aan elkaar hangen van datastromen en radiofrequenties.
Een ander opvallend feit is dat in Janssen’s landschappen de mens vaak zelf de grote afwezige is. Toch zijn er altijd sporen van menselijke activiteit duidelijk aanwezig. Het landschap is altijd beroerd of aangetast door de mens. Het typische arcadische landschap is een paradijselijke omgeving, onbedorven waar de aanwezige mensen toevallig in verpozen. Janssen’s landschappen zijn als het ware anti arcadisch. De mens is net vertrokken en heeft er in het slechtste geval een bende van gemaakt.
Het schilderij Waalbruggen bestaat bijvoorbeeld voor het grootste deel uit een geschilderde weergave van een moddervlakte. Door deze modderpoel lopen vrachtwagensporen. Het bovenste deel van het schilderij bestaat uit een weergave van de oude verkeersbrug over de Waal bij Zaltbommel. Eens het drukste verkeerspunt van Nederland. Nu al 15 jaar in onbruik. Ernaast is vluchtig een spoorbrug en rechts de nieuwe brug weergegeven. Een verkeersbarierre sluit gedeeltelijk de brug af. Een plek met een geschiedenis geschilderd in al z’n modderige zompige glorie. Binnenkort waarschijnlijk weggepoetst en opgeruimd. In dat opzicht een vanitasmetafoor op z’n Nederlands. De schilderijen van de Nederlands / Duitse grensposten idem. Ingehaald door de geschiedenis, functie verloren en nu prijs gegeven aan het verval. Janssen die uit een land komt waar de historie wordt ontkend heeft mischien wel hierdoor de invloed van tijd als terugkerend thema in zijn landschappen gevlochten.
